localnews

बहुत सारे लोग ऐसा मानते हैं कि खेती करना एक फायदेमंद धंधा नहीं रहा है क्योंकि खेती के अंदर मेहनत को बहुत ज्यादा लगते हैं लेकिन आमदनी बहुत ही कम होती है लेकिन ऐसे भी बहुत सारे लोग हैं जिन्होंने खेती के  काम  को बहुत ही फायदे का धंधा बना लिया है ऐसे हमारे देश में बहुत सारे किसान हैं जिन्होंने अपनी मेहनत और लगन से इस खेती को नए रूप से करने में बहुत ही ज्यादा मेहनत और ईमानदारी के साथ अपनी अच्छी मार्केटिंग की है और इसके दम पर वह बहुत ही अच्छा मुनाफा और आमदनी भी ले पा रहे हैं इसीलिए खेती में हमें परंपरा एक छोड़कर मैं रूप से इसकी और आना पड़ेगा हमें खेती से जुड़ी हुई विभिन्न नई नई टेक्नोलॉजी सीखनी पड़ेगी जिसके द्वारा हम खेती को ज्यादा लाहे बंद बना सकेंगे लेकिन जैसे-जैसे खेती में उन्नत तकनीक के आती जाएंगी वैसे वसे ही खेती एक अच्छा व्यवसाय बनता चला जाएगा इस प्रकार आप भली-भांति जानते हैं कि हमारे देश में समय-समय पर किसानों को बहुत सारी सब्सिडी भी दी जाती है उसके बावजूद भी किसानों की हालत सुधरे नहीं रहे इसका सबसे बड़ा कारण है कि एक किसान बहुत सारी चीजें पैदा तो कर लेता है लेकि...

दोस्तों गर्मी का मौसम चल रहा है और गर्मियों के मौसम में पसीना बार-बार आने की वजह से आपके ऊपर जा गर्दन के ऊपर डार्क सर्कल पड़ जाते हैं इन डार्क सर्कल की वजह से हमारी स्किन काली होने लगती है इसलिए इससे बचने के बहुत ही घरेलू उपाय हैं आगे चलकर हम आपको इसे ठीक करने के लिए आप क्या क्या कर सकते हैं इसके बारे में आप बताएंगे यूज नहीं गर्मी के दिनों में आपकी स्किन डॉक्टर होने लगती है इसका कार्य में धूप में बाहर निकलना होता है क्योंकि धूप के कारण हमारा शरीर मेलेनिन हार्मोन   प्रोड्यूस करता है जिसकी वजह से हमारा रंग काला पड़ने लगता है और कई दफा पसीना इकट्ठा होने से भी यह रंग काला होने लगता है आप कई तरह से घरेलू चीजों का इस्तेमाल करते हैं उसको बहुत हद तक दूर कर सकते है। इसमें सबसे पहली जो रामबाण औषधि है उसका नाम है एलोवेरा जेल अगर आपके घर में एलोवेरा लगा हुआ है तो उसको तोड़ लीजिए और उसका गूदा निकाल लीजिए और इस मुद्दे को आप दबाइए और इसमें से एलोवेरा का जेल निकलता है यह एलोवेरा का जेल आपकी स्किन को बहुत ही ज्यादा सुंदर और मुलायम बना देता है और जब आप नियमित रूप से इसका इस्तेमाल कर...

दोस्तों दिल्ली कैपिटल और सनराइजर्स हैदराबाद के बीच खेला गया कल का खेल बहुत ही रोमांचित था जिसमें दिल्ली कैपिटल में जीत दर्ज की है लेकिन इस मैच में बॉलिंग करते हुए खलील अहमद उस समय एक हादसे का शिकार हो गई ज ब हैदराबाद के तेज बल्लेबाज नेकलेस पूर्ण ने एक बहुत ही जोरदार शॉट सीधे उनकी छाती पर दे मारा इस दौरान खलील अहमद बहुत ही दर्द में महसूस कर रहे थे और वह दर्द से करा भी रहे थे ऑनलाइन यह वीडियो बहुत वायरल हो रहा है। सनराइजर्स हैदराबाद ने पहले बल्लेबाजी करते हुए 207 रन का विशाल स्कोर खड़ा किया हालांकि आराम से जब बाद में खलील अहमद कलिंग करने के लिए आए तब वह अच्छी गेंदबाजी कर रहे थे लेकिन जब इस दौरान पूर्ण रन बना रहे थे तो उन्होंने खलील को दर्द में देखा और अनजाने में ही सही देखेंगे द्वार को हिट करने के लिए माफी मांगी उनके निकले पूर्ण का यह सीधा ठोक इतना जोरदार था कि उनकी छाती पर जाकर लगा और वह दर्द से कराने लगे इस बीच मेडिकल स्टाफ होगी ग्राउंड में आ चुका था। उसके बाद की बात करें तो पहले भी हमसे विलियमसन ने टॉस जीतकर पहले गेंदबाजी का फैसला किया और दिल्ली कैपिटल नेम डेविड वॉर्नर और ...

आईपीएल का सीजन चल रहा है और जैसे-जैसे आईपीएल के मैच आगे बढ़ते जा रहे हैं उसी प्रकार से इसका रोमांच भी आगे बढ़ता जा रहा है दोस्तों जिस तरह से इमरान मलिक ने हिंदुस्तान के अंदर सबसे तेज ज्ञान गेंद डालकर एक इतिहास रच दिया है उनके उन्होंने दिल्ली के खिलाफ 157 किलोमीटर प्रति घंटे की रफ्तार से फोड डाली जो के जो कि इस समय किसी भी गेंदबाज द्वारा की गई सबसे तेज ठंड है हिस्ट्री में हम देखते हैं कि जवागल श्रीनाथ 154 फीट तक पहुंच पाए थे लेकिन इमरान मलिक इतने घातक तेज गेंदबाज हैं कि वह हरदौल लगभग 150 किलोमीटर प्रति घंटे की रफ्तार से फेंक सकते हैं इसमें कोई दो राय नहीं कि आने वाले वक्त में वह 160 किलोमीटर प्रति घंटे की रफ्तार तक पहुंच सकते हैं अगर वह इसी तरह से मेहनत करते रहें लेकिन एक बहुत ही बड़ी प्रॉब्लम यह है कि वह इस वक्त अपनी लाइन और लेंथ से जूझ रहे हैं उनके तेज कॉल करना एक अलग बात है और बोल को सही प्रकार से करना एक अलग बात होती है मेरा मानना है कि अगर कोई बोला 143 की रफ्तार से भी अच्छी बोल कर रहा है और उसकी स्टिक लाइन और लेंथ पर तब भी वह सामने वाले बैट्समैन को बहुत परेशानी में डाल ...

ਖ਼ਤਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਵਿਤਾ ਸੁਰਜੀਤ ਪਾਤਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚਲਾ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਬੇਗਾਨੀ ਨਗਰੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੋਸਤਾ ਮਿੱਤਰਾ ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਮਾਂ ਜਾਇ  ਆਦਿ ਸਭ ਦੇ ਖਤ ਉਡੀਕਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ  ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਖ਼ਤ  ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਵੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਬੁੱਢੀ ਮਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤ ਹੀ  ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਵਿਚ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖਬਰ ਦਾ ਖ਼ਤ  ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਹਲਚਲ ਮਚ ਜਾਵੇਗੀ। ਕਵੀ ਬਿਗਾਨੀ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਇਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕੇ ਇਸ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਉਸਦਾ ਜੀ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਖ਼ਤਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਪਤਨੀ ਦਾ ਪਿਆਰ ਭਰਿਆ ਖ਼ਤ  ਆ ਜਾਵੇ ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਜੋਬਨ ਮੱਤੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਦਾ ਖ਼ਤ ਆ ਜਾਵੇ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੋਵੇ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰ  ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਾ ਭੁੱਲ ਜਾਵੇ ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕਾਵਿ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤ ਆ ਜਾਵੇ । ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੋਵੇ ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਦਾ ਖ਼ਤ  ਆ ਜਾਵੇ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੰਬੀ ਦੇਰ ਦੀ ਬਿਊਮਦੀ ਪਿਛੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਲੜਕੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੋਵੇ। ਕਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜੇਹੇ ਖ਼ਤ...

ਮੈਂ ਹੁਣ ਵਿਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਵਿਤਾ ਪਾਸ਼  ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਕਵੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਹੈ।  ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਪਿਆਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਤਲਖ਼ ਹਕੀਕਤਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਸੱਚੀ-ਸੁੱਚੀ ਦਾ ਸੁਆਦਲਾ ਨਹੀਂ  ਰਹਿਣ ਦਿੰਦੀ। ਕਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਐਵੇਂ ਮੁੱਚੀਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸਗੋਂ ਸਚਿ ਮੁਚੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਕਵੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਢਕ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਇਕ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣੀ ਚਾਹੀ ਸੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਪੜਦੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਵਰਨਣ ਹੋਵੇ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਉਸ ਵਿਚ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਰੱਟਣਾਂ ਪੱਟਾਂ ਦੀਆਂ ਮਛਲੀਆਂ, ਹਿੱਕ ਤੇ ਵਾਲ ਦੇ ਨਰਮ ਸ਼ਾਲ ਵਿਚੋਂ ਉਠਦਿਆਂ ਲਪਟਾਂ ਤੇ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਾਕਾ ਲਯੀ ਬਹੁਤ ਕੁਜ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ ਅਜੇਹੀ ਕਵਿਤਾ ਨਹੀਂ ਲਿਖ ਸਕਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਏਥੇ ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਉਲਜੇ ਹੋਏ ਨਕਸ਼ੇ ਨਾਲ ਨਿਪਟਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖ ਵੀ ਲੈਂਦਾ ।ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆ ਅੱਖਾਂ ਸਾਮਣੇ ਦਮ ਤੋੜ ਦੇਣਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਕਵਿਤਾ ਬਹੁਤ ਨਿਸਤੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।ਜਦ ਤਕ ਤਲਖ਼ ਹਕੀਕਤਾਂ ਰੂਪੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਨਹੁੰ ਬੁਰੀ ਤਰਹ ਵੱਧ ਗਏ ਹਨ।ਅੱਜ ਉਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।ਇਸ ਲਯੀ ਉਸ ਦੇ ਲਯੀ ਪਿਆਰ ਦੀਆ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।ਇਸ ਲਯੀ ਉਹ ਉ...

ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਕਵੀ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੋਟ ਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਨਾਂ ਤੇ ਆਉਣਾ ਅਫਸੋਸਨਾਕ ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ  ਵਿਅੰਗ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਸੰਬੋਧਨੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿਚ। ਕਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਅਫਸਰ ਦਾ ਕੰਮ ਰਿਸ਼ਵਤ ਖਾਣਾ  ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਲੀਡਰਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਮਾਲ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤਣ ਮਗਰੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ  ਮੂੰਹ  ਨਹੀਂ ਵਿਖਾਉਂਦੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਵਾਅਦੇ ਭੁਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਉਹ ਆਪਣੀ ਲੀਡਰੀ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਦਲਬਦਲੀ  ਵੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਜਿਹਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਲੀਡਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਗੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਲੀਡਰ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ ਇਹ ਝੂਠੇ ਵਾਅਦੇ ਕਰ ਕੇ ਵੋਟਾਂ ਵਟੋਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਇਹ ਕੁਰਸੀ ਪੂਜਕ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਕਾਣੇ ਹਨ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਝੰਡੇ ਹੀ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਹਨ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਲੋਟੂ ਧਣਾ ਇਕੋ ਹੀ ਹੈ। ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਇਨਾਂ ਦੇ ਝਾਂਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਬਾਰ ਬਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਵੋਟਾਂ  ਪਾਈ  ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਂਝ ਵੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਆਈ ਹੈ ਗਰੀਬੀ ਘਟੀ ਹੈ ਸਿਰ ਤੇ ਛੱਤ ਹਨ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨਾ ਦਵਾ ਦਾਰੂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸੈਸ਼ਨ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਪੁੱਛ-ਪ੍ਰਤੀਤ ਨਹੀਂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਘਟਦੀ ਹੈ ਨਾਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਇਜਤੀ। ਗੁੰਡੇ ਨੂੰ ਕੋਈ  ਗੁੰਡਾ ਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਪਰ ਰਾਤਾਂ...

ਤੇਰੇ ਹਜ਼ੂਰ ਮੇਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ਕਵਿਤਾ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਵੀ ਹਰਭਜਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਕਵੀ ਨੇ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਾਜਨਾ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦੀ ਹਾਸੋਹੀਣੀ  ਦਾਸਤਾਨ  ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਕਾਲ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ   ਕਵੀ  ਇਹ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਵੀ ਗੁਰੂ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ  ਇਕ ਬੇਸੀਸ ਬੰਦੇ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ  ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਵਿਆਕੁਲ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਮੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਰ  ਭੇਟਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਧੜ ਉਪਰ ਸਿਰ ਹੋਵੇ। ਕਵੀ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੇਰੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਮੈਂ ਉਸ ਸਮੇ  ਹਾਜ਼ਰ ਸੀ  ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਨੰਗੀ ਤਲਵਾਰ ਸੀ ਤੇਰੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸੰਨਾਟਾ ਛਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਉੱਚਾ ਸਾਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ ਸੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੂੰ  ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਸੀਸ ਹੈ ਉਹ ਹਾਜ਼ਰ ਕਰੇ। ਉਸ ਸਮੇ ਮੇਰੀ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਬੇਸੀਸ  ਬੰਦੇ ਵਰਗੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਅਚਾਨਕ ਤ੍ਰਭਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਕ ਦਮ ਸੋਂ ਗਈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੋਕੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਬਿਰਛ ਵਾਂਗ ਬੈਠਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਦੋ ਚਾਰ ਹੱਥ ਛੱਡ ...

ਮਸੀਹਾ ਕਵਿਤਾ  ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਬਟਾਲਵੀ ਦੀ ਰਚਨਾਵਾ ਹੈ  ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਨਿੱਘੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਤੱਕ ਸੱਚ ਦੀ ਸੂਲੀ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਇਕ ਗੀਤ ਸੁਨਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਲੋਹੜੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹੀਨੇ ਪੋਹ ਦੀ ਸੰਗਰਾਂਦ ਦੇ ਦਿਨ ਹੋ ਰਹੇ ਦੋਸਤੀ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਇਹ ਗੀਤ ਸੁਣਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਫਰਜ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਹੂ ਸਰਦ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ  ਨਿੱਘ ਨਹੀਂ। ਹੱਕ ਲਈ ਉਠਣ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਸਿੱਕਾ ਸੀਤ ਹੈ ਤੇ ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਲੋਹਾ ਸਰਦ ਹੈ। ਅੱਜ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਬਹਾਰ ਦੇ ਹੋਠਾਂ ਉੱਤੇ ਖੇੜੇ  ਦੀ ਥਾਂ ਹੁਣ ਵੀ ਚੁੱਪ ਪਸਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਉਹ ਦੋਸਤੀ ਦੇ ਇਸ ਦਿਵਸ ਉੱਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਵਾਰਸਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਉਹ ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝ ਲੈਣ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇੱਕ ਸੁਪਨਾ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਇਕ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਫ਼ਰਜ਼ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਦੋਸਤੀ ਦੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੂੜ੍ਹਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦੋਸਤੀ ਦੇ ਸਰਦ ਮੌਸਮ ਦੀ ਤਲੀ ਉੱਤੇ ਸੁਲਗਦੇ  ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਰੱਖ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਇਸ਼ਕ ਸੱਚ ਸੁਹਜ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅਮਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕਾਤਲਾਂ ...

ਸੁਨੇਹੜੇ ਕਵਿਤਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ  ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਹਨ ।  ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਵਿੱਤਰੀ ਨੂੰ ਅਗਾਂਹ ਵਧੂ ਭਾਵ ਵੀ ਅੰਕਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਕਵਿੱਤਰੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲੋ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਚਾਰ ਦਿਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਹਿਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ  ਫਿਰ ਦੂਸਰੇ ਨੇ ਆ ਕੇ ਸੱਦ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਇਕ ਤੇ ਆਪਣੇ  ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਸੇਕ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਦੂਸਰੀ ਉਮਰ ਦੀ ਸਿਖ਼ਰ ਦੁਪਹਿਰ ਅਰਥਾਤ ਜਵਾਨੀ ਆਈ ਹੋਈ ਹੋਈ ਹੈ ਅੱਜ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਬੜੀ ਖੁਸੀ ਹੋਈ ਉਸ  ਦੀ ਕਲਮ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਸਿਰਨਾਵੇਂ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਸਤਰਾਂ ਉਸਨੁ ਕੁਝ  ਕਹਿੰਦੀ  ਤੇ ਪੁੱਛਦੀਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ ਇਹਨਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੱਖਾਂ ਬਿਜਲੀਆਂ ਉੱਠ ਕੇ ਉਸਦੇ ਪੋਟਿਆਂ  ਵਿਚੋਂ ਸਮਾ ਗਈਆ ।ਉਸ ਦਾ ਖ਼ਤ  ਅੱਜ ਉਸ ਲਈ ਲੱਖਾਂ ਰਹਿਮਤਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਅੱਖਰ ਜਾਦੂ ਵਿਚ ਲਿਬੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦ ਨੂੰ ਕੀਲ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੀ 2010 ਸੰਮਤ  ਦੇ ਚੇਤਰ  ਦੀ ਨੌਵੀਂ ਤਰੀਕ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹੇ ਲਿਖੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਵਸੂਲ ਕਰੇ ।ਇਹਨਾਂ  ਕਾਗ਼ਜ਼ ਰੂਪ  ਕਾਸਦਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਲ ਬਿਠਾ ਕੇ ਉਹ ਖ਼ੈਰ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਹੋਰ ਗੱਲ ਪੁੱਛੇ...

ਅੰਬੀ ਦੇ ਬੂਟੇ ਥੱਲੇ ਕਵਿਤਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਕਵਿਤਾ ਹੈ । ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਕ ਸਿਪਾਹੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਤੜਪ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬਿਤਾਈਆਂ ਸੁਆਦਲੀਆਂ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਇਕ ਸਿਪਾਹੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਅੰਬੀ ਦੇ ਬੂਟੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠਣਾ ਸਵਰਗ ਵਰਗਾ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦਾ  ਹੈ ,ਪ੍ਰੰਤੂ ਪਤੀ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਉਹ ਬੂਟਾ ਬਿਲਕੁਲ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਪਤੀ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਜੇਕਰ ਹੋਵੇ ਉਸ ਦੇ ਹੇਠ ਬੈਠ ਕੇ ਚਰਖਾ ਕੱਤਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਤਾਂ ਕੋਇਲ ਦੀਆਂ ਕੂਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਈ ਪਤੀ ਦ ਯਾਦਾਂ ਉਸਨੂੰ ਬੇਚੈਨ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ  ਹਨ। ਉਹ ਚਰਖ਼ੇ ਕੱਤਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਫਿਰ ਜੇਕਰ ਭਾਬੋ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਕਸੀਦਾ ਲੈ ਕੇ ਬਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ  ਤਾਂ ਪਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਯਾਦਾਂ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸੂਈ ਕਸੀਦੇ ਦੀ ਥਾ ਪੋਟੇ ਵਿਚ ਮੁੜ  ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਛਡ ਛਡਾਕੇ ਯਾਦਾਂ ਦੇ ਵਹਿਣ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਵਣ ਦੇ ਉਹ ਦਿਨ ਯਾਦ ਆਉਂਦੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਘਰ ਸੀ ਉਸ ਨੇ ਖੂਬ ਹਾਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਲਗਾ ਲਗਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਹ ਅੰਬੀ ਥੱਲੇ ਬੈਠ ਕੇ ਚਰਖਾ ਕੱਤਣ ਲੱਗ ਪਈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਉਸ ਕੋਲ ਬੈਠ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੇਸਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਸੋ ਗਿਆ।   ਪਤੀ ਨੂੰ ਸੁੱਤਾ ਕੇ ਉ...

ਫੇਰ ਪਾਰੋ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਵਿਤਾ ਬਾਵਾ ਬਲਵੰਤ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਬਾਵਾ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਜਨਤਾ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਜਾਗ ਨੂੰ  ਉਸ ਦੀ ਅਜਾਦੀ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ  ਦਸਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ  ਜਨਤਾ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ ਤੇ ਪਾਰੋ ਚੇਤਨਾ ਹੈ । ਚੇਤਨਾ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਖਬਰਦਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ, ਕਿਧਰੇ  ਤੇਰਾ ਦੇਸ਼ ਗੁਲਾਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਤੂੰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਜਾਗ। ਆਤਮਾ ਸਬੰਧੀ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਬਥੇਰਾ ਚਿਰ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਪਰਬਤਾਂ ਉਪਰ  ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀਆ  ਭਿਆਨਕ ਫੋਜਾਂ ਹਥਿਆਰ ਬੰਦ ਹੋ ਕੇ ਆ  ਰਹੀ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਸਾਗਰ ਉੱਪਰ ਲਾਲਚੀ ਤੂਫ਼ਾਨ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਕੌਮ ਖਾਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ। ਤੂੰ ਇਕ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੀ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਖ਼ਬਰਦਾਰ ਹੋ। ਤੇਰੀ ਜਾਗਣ  ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਤੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਰੱਬ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਉਪਰ ਡੋਰੀ ਸੁੱਟਣੀ  ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ।ਸਾਰੀ ਕੌਮ ਦੇ  ਦਿਲ ਤੇਰੀ ਅਵਾਜ਼ ਲਈ ਤੜਫਦੇ ਹਨ। ਤੈਨੂੰ ਚੁਕੰਨੇ ਹੋ ਕੇ ਮੁਕਤੀਆਂ  ਦਾ ਭੇਦ ਖੋਲ੍ਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਖੁੱਦ ਪ੍ਰਸਤੀ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤਾਨ ਰਹਿਣਾ ਨਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੈ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਤੇਰੀ ਕੁਦਰਤੀ ਭੰਡਾਰਾ ...

ਮੁੱਲ ਪਾ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਕਵਿਤਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਕਵੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵਿੱਚ ਅਪਣਾ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁੱਲ ਪਾਵੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਿਰਛਲ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਰਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵੈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਵੈਮਾਣ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਭਟਕਣ ਛੱਡਣੀ ਸਾਵਤੀ  ਧਾਰਨ ਕਰਨੀ ਨਿਰਾਸ਼ਤਾ ਤੇ ਮਾਯੂਸੀ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ ਆਪਣੀ ਕਰਾਮਾਤੀ ਹਸਤੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨੀ ਰੱਬ ਦੇ ਆਸਰੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਖਿੜਨਾ ਖੇੜਾ ਵੰਡਣਾ  ਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਖਿੱਚ ਤੂੰ ਬਚਣਾ ਤੇ ਬਹੁਤੀਆਂ ਦਸ਼ਾਵਾ  ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਚਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵਿਚ  ਆਪਣਾ ਵਕਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁੱਲ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਕਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੈ ਸੋਹਣੇ ਇਨਸਾਨ  ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁੱਲ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੁ ਹੁਣੇ ਹੀ ਹੇਠਾਂ ਉਪਰੋਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਯਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਬੋਲ ਦਿਲ ਤੇ ਦਿਮਾਗ ਸੱਜਰੇ ਹਨ ਤੇਰਾ ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ ਖਿੜੇ ਫੁੱਲ ਵਰਗਾ ਹੈ।ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅਜੇ ਉਹ ਕੀੜਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ ,ਜੋ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਚੱਟ ਚੁਕਾ ਹੈ।ਤੇਰੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਵਿਚ ਅਜੇ ਚਿੱਟਾ ਅਸਮਾਨੀ ਨੂਰ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।ਜੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਸੱਜਰੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਮਜੂਦ ਹੈ।ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ...

ਅਟਕ ਕਵਿਤਾ ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਇਕ ਲੰਬੀ  ਰਚਨਾ ਹੈ। ਅਟਕ ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦਰਿਆ  ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸਿੰਧ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਕਵਿਤਾ ਪਰਸ਼ਨੋਤਰੀ ਵਿਚ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ । ਇਸ ਵਿਚ ਕਵੀ  ਉਸਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਸਹਿਤ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ ਸਬੰਧੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦਰਿਆ ਦਾ ਮਾਨਵੀਕਰਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉਸ ਦੇ ਉਤਰ  ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ।ਅਟਕਣਾ ਜਾ ਰੁਕਣਾ  ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਨਾ ਹੀ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਐਸੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਅਟਕੀ ਹੋਈ ਹੈ ਮਨੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ   ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਤਾਂ ਹੀ  ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਉਹ ਖਬਰਦਾਰ ਹੋ ਕੇ ਬਲ ਬੁੱਧੀ ਰਾਹੀਂ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਹ  ਵਿਚ ਅਟਕ ਪੈਦਾ ਕਰੇ।  ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਲਤਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸੱਚ ਦਰਿਆ ਵਾਂਗ ਨਿਰੰਤਰ ਤੁਰਦੇ ਰਹਿਣ ਵਿਚ ਹੈ। ਜੇ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਤੌਰ ਤੇ ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸੁਚੱਜੀ ਚੇਤਨਾ ਅਕਲਮੰਦੀ ਭਰੋਸੇ ਭਰੇ  ਅਕੀਦੇ ਤੇ ਸਾਂਝ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਕੋਈ  ਟੱਕਰ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ। ਕਵੀ ਅਟਕ ਦਰਿਆ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ  ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਤਾਂ ਅਟਕ ਹੈ ,ਪਰੰਤੂ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਅਟਕਿਆ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ, ਪੱਛਮ ਵੱਲੋਂ ਜਰਵਾਣੇ ਭਾਰਤ  ਉਪਰ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ ।ਪਰੰਤੂ ਉਸਨੇ ਊਨਾ ਦੇ ਰਾਹ ਚ ਕੋਈ ਅਟਕ ਨਹੀਂ ਪਈ।ਅਜਿ...